Gaat de blockchaintechnologie ook het sociaal domein beïnvloeden?

Blockchain: je hoort er steeds vaker over, maar bijna niemand kan goed uitleggen wat het precies is of wat je ermee kunt doen. Toch verwachten experts dat deze revolutionaire technologie de businessmodellen van overheden en bedrijven volledig op zijn kop gaat zetten. In dit blog vragen we ons af wat de impact van dit systeem op het sociaal domein zou kunnen zijn.

Het draait allemaal om vertrouwen

Zakendoen en handelen was tot in de vorige eeuw een kwestie van persoon tot persoon. Hier is mijn koe, ik wil graag jouw aardappelen, dit is de prijs… en klaar! Je keek elkaar in de ogen en drukte elkaar de hand. Want het allerbelangrijkste bij zakendoen is uiteindelijk het vertrouwen dat je in elkaar hebt.

Een nieuwe dimensie

Met de komst van het internet is daar een geheel nieuwe dimensie aan toegevoegd. We regelen steeds meer zaken online: we kopen goederen, boeken een vakantie en regelen onze verzekeringen. Bij al die handelingen is er nog steeds sprake van een aanbieder en een afnemer, maar vaak betrekken we er ook een tussenpersoon bij om transacties mogelijk te maken en goed te keuren. Iemand die we vertrouwen, zoals een makelaar, het kadaster, de notaris of de zorgverzekeraar.

Het systeem loopt vast

Met het regelen van dat vertrouwen door alsmaar meer controlelagen toe te voegen zijn onze businesssystemen aan het vastlopen. Het vertrouwen tussen mensen onderling is verdwenen, zoals Jan Terlouw vorig jaar in zijn spraakmakende pleidooi voor ‘het touwtje uit de brievenbus’ bij DWDD mooi illustreerde. Het moet ook simpeler, want de inefficiëntie viert hoogtij, zegt hij: ‘… als je tegenwoordig een brug wilt bouwen, heb je meer juristen nodig dan ingenieurs.’

In een uitzending van Tegenlicht van de VPRO werd recent een beeld geschetst over hoe het ook kan in een organisatie. Het voorbeeld kwam uit de wereld van de zorg. In de uitzending vertelt Jos de Blok van Buurtzorg hoe hij de thuiszorg heeft versimpeld door alle managementlagen weg te halen en de verpleging zelf alles te laten regelen, van de patiëntenzorg tot en met het aannemen van nieuwe collega’s en het regelen van de vakanties. Het doel was betere zorg te leveren tegen een lagere prijs. Een succesvolle verandering zo blijkt, want dit systeem van thuiszorg is inmiddels in 28 landen overgenomen. Hier kun je de uitzending terugkijken.

Hoe kan blockchain helpen?

Om dat te kunnen beoordelen moeten we eerst weten wat blockchain nu eigenlijk is. Het is een ingewikkeld systeem dat zich niet makkelijk laat omschrijven, maar de uitleg van journalist Vincent van Dijk in Elseviers Juist vat het kort samen. ‘Wat internet is voor informatie, is blockchain voor data. Internet is een decentraal model waarbij informatie verspreid is over miljarden websites. Bij blockchain worden data verspreid over verschillende databases, en niet meer opgehoopt op één plek…’.

Ook kunnen deze data niet gewijzigd worden. Zie het als een soort Excel-sheet waarbij alleen aan de onderkant van de lijst rijen toegevoegd kunnen worden. Alles wat daarboven staat kan, anders dan bij Excel, níet gewijzigd worden. Dit netwerk van verbonden blocks (de chain) maakt tevens dat een wijziging in een van deze databases onmiddellijk opvalt omdat deze continu met elkaar vergeleken worden. Fraude plegen door data aan te passen of het systeem hacken is daardoor vrijwel onmogelijk, omdat duizenden “meekijken”.

Wil je meer uitleg over de werking van blockchain? Dan geeft dit filmpje een goed beeld van de mogelijkheden.

Goedkoper pensioen door blockchain

Bedrijven en instanties zijn zich inmiddels bewust van de mogelijkheden van deze nieuwe technologie. Pensioenbeheerders APG en PGGM zijn momenteel aan het experimenteren met een administratief systeem voor een fictief pensioenfonds op basis van blockchaintechnologie. Ook hier is het doel om de organisatie minder complex te maken en zo meer geld vrij te maken voor de pensioenen zelf.

Blockchain binnen het sociaal domein

Welke invloed zou de blockchaintechnologie op het sociaal domein kunnen hebben?
De eerste en meest bekende toepassing van blockchain is de bitcoin. De bitcoin is een digitale munteenheid die als bijkomend voordeel heeft dat deze te programmeren is. De overheid zou bijvoorbeeld een deel van de beschikbare gelden voor uitkeringen zodanig kunnen versleutelen zodat je die alleen aan de zorgverzekering kunt uitgeven. Of ervoor kunnen zorgen dat een deel van de uitkering alleen gebruikt kan worden voor boodschappen of de sportvereniging van de kinderen.

Het effect daarvan zou kunnen zijn dat bepaalde controles overbodig worden en we daardoor een systeem krijgen dat eenvoudiger, transparanter, betrouwbaarder, goedkoper en efficiënter is. De tijd die we hiermee besparen kan dan vervolgens ingevuld worden met meer mensgerichte taken, die niet door een systeem uitgevoerd kunnen worden.

Net zoals we het gebruik van mobiele telefoon en het nut van een e-mailadres in het begin sceptisch bekeken, zal dit systeem ook niet onmiddellijk ons hart en ons leven veroveren. Maar het is wel de uitdaging voor ons allemaal hierover na te denken.

De Professionals Q’lub


Klik hier voor meer informatie over onze (VR) trainingen.

Benieuwd naar de mogelijkheden van een VR training voor het sociaal domein?

* verplichte velden
« terug naar Blog